Een kraan die druppelt is irritant én verkwistend. Een lekkende kraan kan tot 20 liter water per dag verspillen. Het goede nieuws: voor de meeste lekken hoef je geen loodgieter te bellen.
Eerst: waar lekt het?
Druppelt het uit de tuit als de kraan dicht is? Dan is het meestal een versleten dichting of cartouche. Lekt het bij het handvat? Dan zit het probleem in de afsluiting eromheen. Lekt het onderaan, onder het aanrecht? Dan kan het de aansluiting zijn — of erger, een gebarsten leiding.
Eerst water afsluiten
Onder de wastafel of het aanrecht zitten meestal twee kleine kraantjes (warm en koud). Draai die dicht. Geen kraantjes? Dan moet de hoofdkraan dicht. Open de kraan om de leiding leeg te laten lopen.
Hendelkraan demonteren
Verwijder het siersjokje (vaak een rode of blauwe stip) op de hendel. Daaronder zit een schroef — meestal inbus. Schroef hem los en haal de hendel eraf. Eronder zit de cartouche, vastgezet met een ring of schroef.
De cartouche vervangen
Cartouches gaan jaren mee maar slijten uiteindelijk. Neem de oude cartouche mee naar de bouwmarkt om de juiste te vinden — er zijn talloze maten. Plaats de nieuwe in de juiste positie (vaak een uitsparing voor oriëntatie), draai de ring vast en monteer de hendel terug.
Klassieke kraan met dichtingen
Bij oudere kranen met aparte warm- en koudknoppen werk je met rubberen dichtingen. Schroef de bovenkant los, haal de spindel eruit en vervang de rubber dichting onderaan. Een set dichtingen is goedkoop en past op de meeste kranen.
Kalkaanslag
Soms is het probleem niet versleten onderdelen maar kalk. Leg de gedemonteerde delen een uur in azijn of een kalkverwijderaar. Spoel daarna goed na en monteer terug.
O-ringen vervangen
Bij lekken rond het handvat zijn de O-ringen het probleem. Dat zijn kleine rubberen ringetjes rond de cartouche of spindel. Een set O-ringen vervangt voor een paar euro het probleem.
Aansluitingen onder de wastafel
Lekt het bij de flexibele slangen onder de wastafel? Vaak is de moer iets losgetrild. Met een steeksleutel iets aandraaien (niet te hard!) lost het meestal op. Lekt het ondanks aandraaien? Vervang de slang.
Wanneer wel een loodgieter?
Bij gebarsten leidingen, bij verroeste of vastzittende onderdelen die je niet los krijgt, of bij ingebouwde kranen waarbij je achter de muur moet werken. Vaak is een vroeg ingrijpen goedkoper dan wachten.
De meeste lekken zijn met basisgereedschap en 30 minuten werk op te lossen. Het bespaart water én een dure rekening.
De drie meest voorkomende oorzaken
Een lekkende kraan heeft in 9 op de 10 gevallen een van drie oorzaken — alle drie eenvoudig zelf op te lossen met basisgereedschap.
Eén: een versleten O-ring of pakking. Dit zit onder de hendel of in de uitloop, en is het meest voorkomend. Een setje O-ringen kost 5-8 euro bij de doe-het-zelfzaak. Sluit hoofdwater af, demonteer de kraan, vervang de versleten O-ring (matchen op grootte), monteer terug.
Twee: een keramische cartridge die versleten is. Meeste moderne mengkranen hebben een keramische cartridge die het mengen van warm en koud water regelt. Na 8-15 jaar gebruik kan deze gaan lekken. Vervangcartridges zijn merkspecifiek — kosten 20-40 euro. YouTube heeft tutorials per merk.
Drie: een loszittende moer onder het aanrechtblad. Vaak veroorzaakt door uitzetting/inkrimping van leidingen door temperatuurwisseling. Aandraaien met een verstelbare sleutel volstaat meestal. Niet té strak — handvast plus een kwart slag.
Stap-voor-stap basis-reparatie
Sluit eerst het hoofdwater af (of de afsluitkraantjes onder het aanrecht). Open de kraan om druk te verlichten. Plaats een doek of bak onder het werkterrein voor opvang van resterend water.
Demonteer de hendel: vaak een kleine schroef onder een rood-blauw kapje, of vastgeklikt met een seger-clip. Onthoud bij elke stap waar het stuk vandaan kwam — een foto met je telefoon na elke stap is goud waard bij het terugmonteren.
Inspecteer rubbers en cartridge. Vervang wat versleten is. Hermonteer in omgekeerde volgorde. Open hoofdwater langzaam, controleer op lekkage tijdens de eerste minuten en gedurende de eerste week.
Wanneer een loodgieter wel zin heeft
Lekken bij de muur of onder het aanrecht (niet bij de kraan zelf): waarschijnlijk een leiding-issue. Loodgieter bellen.
Een hele kraanunit die te oud is om reserveonderdelen voor te vinden: nieuwe kraan plaatsen kost 15-30 minuten als de aansluitingen al bestaan; loodgieter rekent meestal 80-120 euro voor de installatie als je het materiaal zelf koopt.
Druk-issues (water spuit hard onregelmatig of stroomt te traag): mogelijk een beluchter (filter in de uitloop) verstopt — schroef die los, kalk eruit met azijn, en spoel. Vrijwel gratis fix voor heel veel klachten.